You are currently browsing the archives for the “Minerały” category.

PODSTAWY KRYSTALOGRAFII

posted in: Minerały (Tags: , , ) - Komentarze są wyłączone

Kryształ – ciało o prawidłowej budowie wewnętrznej, fizycznie i chemicznie jednorodne, anizotropowe, mające wszystkie właściwości fizyczne jednakowe w kierunkach równoległych oraz w kierunkach nierównoległych związanych symetrią.

Sieć przestrzenna – odpowiada ona za prawidłową budowę wewnętrzną kryształu, na sieć przestrzenną składają się:
- węzeł sieci przestrzennej (element wyjściowy)
- odcinek translacyjny (odcinek, o który powielamy kolejne węzły począwszy od wyjściowego w linii prostej)
- prosta sieciowa – prosta powstała z powielenia węzłów o odcinek translacyjny
- płaszczyzna sieciowa – powstała o przesunięcie w dowolnym kierunku prostej sieciowej (sieć płaska)
- sieć przestrzenna – powstaje gdy płaszczyznę sieciową przesuniemy w innym, trzecim kierunku.

Najprostszym elementem, dzięki któremu możemy odtworzyć całą sieć przestrzenna jest komórka elementarna, która posiada węzły tylko w narożach.

Minerały skał metamorficznych

posted in: Minerały (Tags: ) - Komentarze są wyłączone

Wówczas gdy skały podlegają działaniu zmienionej temperatury i/lub ciśnienia ulegają przeobrażeniu (metamorfizmowi). Jako, że większość minerałów jest stała w ściśle określonym przedziale PT (ciśnienia i temperatury) ulega przeobrażeniu ich struktura wewnętrzna jak oraz często również skład chemiczny. Powstają zupełnie nowe fazy krystaliczne, jak np. staurolit (Fe,Mg)2Al9(Si,Al)4O20(O,OH)4, bądź dochodzi do powstania odmian polimorficznych, np. andaluzyt AlVIAlV[SiO5] poprzez podniesienie ciśnienia przechodzi w kyanit AlVIAlVI[SiO5, a w przypadku wzrostu ciśnienia i temperatury w silimanit AlVIAlIV[SiO5]. Przemianie w tym przypadku zachodzi pozycja glinu Al w strukturze wewnętrznej. na kontaktach intruzji magmowych ze skałami otaczającymi, np. węglanowymi wapieniami lub dolomitami powstają skały bogate w krzem Si jak i węglan wapnia CaCO3 nazywane skarnami. Pospolite minerały w tym przypadku to wollastonit CaSiO3, wezuwian Ca10(Mg,Fe) 2Al4[(OH) 4/(SiO4)5/(Si2O7)2], bądź wiele odmian granatów, jak np. grossular Ca3Al2(SiO4)3.

W wyniku oddziaływania lotnych składników magmy i utworów hydrotermalnych oraz wód powierzchniowych może spowodować przeobrażenie istniejących minerałów oraz powstanie nowych faz krystalicznych. Proces w którym zachodzi powstanie nowych minerałów i zmiana składu chemicznego istniejących nazywamy metasomatozą, bądź w przypadku udziału lotnych składników magmy pneumatolizą. Przykładem jest powstanie kasyterytu SnO2 w wyniku działania lotnego SnF4 na kwarc SiO2.

Minerały skał osadowych

posted in: Minerały (Tags: , , ) - Komentarze są wyłączone

Na powierzchni Ziemi minerały ulegają wietrzeniu pod wpływem czynników atmosferycznych i wód. Ulegają utlenieniu, rozpuszczeniu, rozkruszeniu itp. w takich procesach powstaje np. kaolinit Al4[Si4O10](OH)8, w wyniku wietrzenia granitu i rozkładu skaleni. Kalcyt CaCO3 powstaje również w wyniku sedymentacji z wód morskich tworząc wapień. Procesy utleniające i ługujące prowadzą do powstania tzw. paramorfozy, np. goethytu α-FeOOH po pirycie FeS2. Z ewaporacjii (odparowania) wód morskich powstają minerały takie jak gips CaSO4 • 2H2O lub halit NaCl.

Minerały skał magmowych

posted in: Minerały (Tags: , , ) - Komentarze są wyłączone

Pierwotnym procesem tworzącym minerały jest krystalizacja magmy w zakresie 1600-800 °C. W ten sposób powstają głównie krzemiany, glinokrzemiany oraz – w mniejszym stopniu – siarczki, węglany, fosforany, tlenki i inne. Z utworów pomagmowych (utwory hydrotermalne i gazy) powstają minerały wypełniając szczeliny w skałach (np. geody kwarcowe SiO2 lub kalcytowe CaCO3), oraz nowe fazy krystaliczne wykrystalizowane z gazów lub z wcześniej zmienionych minerałów w procesach metasomatycznych i pneumatolitycznych, np. minerały pegmatytów.

Minerały

posted in: Minerały (Tags: , , ) - Komentarze są wyłączone

Minerał – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, który powstał w wyniku procesów geologicznych. Do minerałów zalicza się także.

  • substancje bezpostaciowe o jednorodnej strukturze chemicznej (np. georgeit)
  • substancje powstałe w wyniku zniszczenia struktury krystalicznej minerału pod wpływem promieniowania jonizującego
  • rtęć

Substancje te bywają nazywane mineraloidami.

Za minerał nie jest uznawana ropa naftowa i jej niekrystaliczne pochodne. Minerałem nie jest woda w stanie ciekłym (natomiast lód jest minerałem). Do minerałów nie zalicza się substancji pochodzenia biologicznego, o ile pod wpływem procesów geologicznych nie uległy przekształceniu w substancje krystaliczne (np. fosforyty powstałe z organizmów morskich).

Minerałami nie są związki mineralne powstałe w wyniku działania człowieka, np. syntetyczny węglik krzemu SiC (karborund; naturalny węglik krzemu to minerał o nazwie moissanit) oraz syntetyczne kamienie przemysłowe, np. syntetyczny korund Al2O3, cyrkonia ZrO2(Y2O3, CaO) lub diament syntetyczny. Nazywane są one minerałami syntetycznymi.

Wg dawniejszych definicji do minerałów zaliczano wszystkie substancje i ich roztwory stałe powstałe w wyniku procesów geologicznych, bez względu na postać i fazę.